پارادوکس صدق شرطی لزومی جزئیه با هر مقدم و تالی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده
گروه منطق، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران
چکیده
در سنت منطق سینوی، منطق شرطیات جایگاه ویژه‌ای دارد. در این سنت درباره شرایط صدق جملات شرطی و شرایط انتاج قیا‌س‌های با مقدمات شرطی نظرات مختلفی ارایه شده است. یکی از مهم‌ترین منطق‌دانان سینوی که درباره این بخش از منطق سخن گفته شمس‌الدین سمرقندی است. یکی از مباحث خاص سمرقندی در باب شرطیات درباره شرایط صدق شرطی لزومی جزئیه است. تحلیل او درباب این نوع از شرطی‌ها سرانجام به محدودکردن تعداد قیاس‌های شرطی انجامید. در مقاله حاضر آرای سمرقندی درباره شرایط صدق شرطی­های لزومی جزئیه را با نظرات فخرالدین رازی و عبدالله گیلانی در همین باب مقایسه کرده‌ و نشان داده‌ام که منشاء اختلافات بین این منطق‌دانان, تفاوت تفسیر آنها از متون ابن­سینا درباره سور شرطی است.

کلیدواژه‌ها


  1. - Falahi, Assadollah (2014). Shams al-Din Samarqandi on Relevance Logic. Logical Studies. 5(10):71-103. [Persian]
    - Gīlānī, Abdullāh (2007). (The Treatise about Doubts in Logical Rules). In: M. Mohaghegh & T. Izutsu (eds.): Collected Papers on Logic and Language, Tehran: Institute of Islamic Studies. [Arabic]
    - Ibn Sīnā (1964). (Al-Shifā: Al-Qiyās). Edited by: S. Zāyid & I. Madkour, Cairo. [Arabic]
    - Rāzī, Fakhruddīn (2003). (Manṭiq al-Mulakhkhaṣ). Edited by: F. Kharamaleki & A. Asgharinezhad, Tehran: ISU Press [Arabic]
    - Samarqandī, Shams al-Dīn (2020). (Qisṭās al-afkār fī l-manṭiq), Edited by: A. Fallahi, Tehran: Iranian Institute of Philosophy. [Arabic]
  2. Falahi A (2014). Shams al-Din Samarqandi on relevance logic. Logical Studies. 5(10):71-103. [Persian] [Link]
  3. Gilani A (2007). The treatise about doubts in logical rules. In: Mohaghegh M, Izutsu T, editors. Collected papers on logic and language. Tehran: Institute of Islamic Studies. [Arabic] [Link]
  4. Ibn Sina (1964). Al-Shifa: Al-Qiyas. Zayid S, Madkour I, editors. Cairo: Anonymous. [Arabic] [Link]
  5. Razi F (2003). Manṭiq al-Mulakhkhas. Kharamaleki F, Asgharinezhad A, editors. Tehran: ISU Press. [Arabic] [Link]
  6. Samarqandi S (2020). Qistas al-afkar fi l-mantiq. Fallahi A, editor. Tehran: Iranian Institute of Philosophy. [Arabic] [Link]