بازتفسیر وحدت شخصی وجود در پرتو ابتناء متافیزیکی؛ از ابهام تا وضوح

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان
حجت ایمانی‌کیا 1
احمد نصیری محلاتی 2
زهرا حاجی‌نیا 2
1 گروه فلسفه و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
10.58209/jpt.5.1.45
چکیده
ملاصدرا در چارچوب وحدت شخصی وجود، رابطه واجب و ممکنات را با مفاهیمی چون تجلیات و ظهورات تبیین کرده است. این مفاهیم نشان‌دهنده رابطه‌ای غیرعلّی هستند. با وجود سازگاری این مفاهیم با وحدت شخصی وجود، ابهام زبانی آنها ممکن است برداشت‌های متعددی ایجاد کند. این پژوهش، با رویکردی تحلیلی-انتقادی و مبتنی بر نظریه ابتناء متافیزیکی، تلاش دارد چارچوبی برای رفع این ابهامات ارایه دهد. ابتناء، با ویژگی‌هایی چون غیرعلّی‌بودن و فرادرون‌مفهومی‌بودن، امکان بازتعریف این مفاهیم صدرایی را فراهم می‌آورد و در وضوح‌بخشی به اصطلاحات ملاصدرا و تبیین رابطه واجب و ممکن موثر است. این پژوهش با تلفیق رویکردهای سنتی و تحلیلی، ظرفیت‌های ابتناء در نظریه صدرا را آشکار می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

  1. Adams RM (1999). Finite and infinite goods: A framework for ethics. Oxford: Oxford University Press.
    Feynman RP (1964). The Feynman lectures on physics. Reading, MA: Addison-Wesley.
    Fine K (1995). Ontological dependence. Proceedings of the Aristotelian Society, 95, p. 269–290.
    Fine K (2002). The question of realism. In: Fine K. Individuals, essence and identity: Themes of analytic metaphysics. Dordrecht: Springer Netherlands, p. 3–48.
    Fine K (2012). Guide to grounding. In: Correia F, Schnieder B, editors. Metaphysical grounding. Cambridge: Cambridge University Press.
    Husserl E (1901). Logical investigations, vol. 2. London: Routledge.
    Kripke S (1980). Naming and necessity. Cambridge, MA: Harvard University Press.
    Moore GE (1903). The refutation of idealism. Mind, 12(48), p. 433–453.
    Mulla Sadra (1981a). Al-Hikmat al-Muta‘aliyah fi al-Asfar al-‘Aqliyyah al-Arba‘ah (The Transcendent Philosophy in the Four Journeys of the Intellect). Beirut: Dar Ihya’ al-Turath al-‘Arabi. [Arabic]
    Mulla Sadra (1981b). Al-Shawahid al-Rububiyyah fi al-Manahij al-Sulukiyyah (Divine Witnesses in Spiritual Methods). Tehran: Markaz Nashr-e Daneshgahi. [Arabic]
    Quine WVO (1960). Word and object. Cambridge, MA: MIT Press.
    Schaffer J (2009). On what grounds what. In: Chalmers D, Manley D, Wasserman R, editors. Metametaphysics. Oxford: Oxford University Press.
    Schaffer J (2016). Grounding in the image of causation. Philosophical Studies, 173(1), p. 49–100.
    van Benthem J (2011). Logical dynamics of information and interaction. Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Adams RM (1999). Finite and infinite goods: A framework for ethics. Oxford: Oxford University Press. [Link]
  3. Feynman RP (1964). The Feynman lectures on physics. Boston: Addison-Wesley. [Link] [DOI:10.1063/1.3051743]
  4. Fine K (1995). Ontological dependence. Proceedings of the Aristotelian Society. 95(1):269-290. [Link] [DOI:10.1093/aristotelian/95.1.269]
  5. Fine K (2002). The question of realism. In: Individuals, essence and identity: Themes of analytic metaphysics. Dordrecht: Springer. p. 3-48. [Link] [DOI:10.1007/978-94-017-1866-0_1]
  6. Fine K (2012). Guide to ground. In: Correia F, Schnieder B, editors. Metaphysical grounding. Cambridge: Cambridge University Press. p. 37-80. [Link] [DOI:10.1017/CBO9781139149136.002]
  7. Husserl E (1901). Logical investigations (Volume 2). London: Routledge. [Link]
  8. Kripke S (1980). Naming and necessity. Cambridge: Harvard University Press. [Link]
  9. Moore GE (1903). The refutation of idealism. Mind. 12(48):433-453. [Link] [DOI:10.1093/mind/XII.4.433]
  10. Mulla Sadra (1981a). The transcendent philosophy in the four journeys of the intellect (Volume 1). Beirut: DAR IHYA' AL-TURATH AL-'ARABI. [Arabic] [Link]
  11. Mulla Sadra (1981b). The transcendent philosophy in the four journeys of the intellect (Volume 2). Beirut: DAR IHYA' AL-TURATH AL-'ARABI. [Arabic] [Link]
  12. Mulla Sadra (1981c). Divine witnesses in spiritual methods (Volume 1). Tehran: MARKAZ NASHR-E DANESHGAHI. [Arabic] [Link]
  13. Mulla Sadra (1981d). Divine witnesses in spiritual methods (Volume 2). Tehran: MARKAZ NASHR-E DANESHGAHI. [Arabic] [Link]
  14. Mulla Sadra (1981e). Divine witnesses in spiritual methods (Volume 3). Tehran: MARKAZ NASHR-E DANESHGAHI. [Arabic] [Link]
  15. Quine WVO (1960). Word and object. Cambridge: MIT Press. [Link]
  16. Schaffer J (2009). On what grounds what. In: Chalmers D, Manley D, Wasserman R, editors. Metametaphysics. Oxford: Oxford University Press. p. 347-383. [Link] [DOI:10.1093/oso/9780199546046.003.0012]
  17. Schaffer J (2016). Grounding in the image of causation. Philosophical Studies. 173(1):49-100. [Link] [DOI:10.1007/s11098-014-0438-1]
  18. Van Benthem J (2011). Logical dynamics of information and interaction. Cambridge: Cambridge University Press. [Link] [DOI:10.1017/CBO9780511974533]