معیارهای نرم نظام‌های معرفتی؛ از تبیین صدرایی تا کاربست در منطق ارسطویی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده
بهزاد پروازمنش
گروه فلسفه و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.58209/jpt.4.3.201
چکیده
خصوصیات مجموعه‌های علمی به دو دسته ویژگی‌های صحت (سخت) و کمال (نرم) تقسیم می‌شود. معیارهای نرم بر اموری مانند روانی و خوش‌خوانی متمرکز هستند. این پژوهش مهم‌ترین مؤلفه‌های معیار نرم را هفت ویژگی سادگی و وضوح، تناسب و توازن، تناظر، دوسویگی، تراگذری، تقارن و خودساختگری می‌داند و ضمن تبیین فلسفی آنها بر مبانی حکمت متعالیه، برای دستیابی به تبیین بیشترِ این مؤلفه‌ها، این شاخص در جداول نسب مفاهیم و جداول محصورات متقابل و متصادق منطق؛ ابتدا استخراج، با مؤلفه‌های معیار نرم ارزیابی و ضمن تشخیص برخی ضعف‌ها در این جداول، پیشنهادهایی جهت رفع آنها ارایه، نتایج مثبت پیاده‌سازی این شاخص در آنها ارزیابی می‌شود. نتیجه این امور به طور معناداری مثبت بوده و پیشنهادات بر کارایی و زیبایی جداول اصلی و نیز پیشبرد این پروژه افزود. کلیه مراحل به روش توصیفی-منطقی بوده و نتیجه آن است که با انجام اصلاحات مزبور بر کارآمدی و پرداخت این جدول افزوده می‌شود.

کلیدواژه‌ها

  1. - Ibn Sina HA (NDa). The treatises. Qom: Bidar. [Arabic]
    - Mutahhari M (1997a). The collection of works (Volume 6). Tehran: Sadra. [Persian]
    - Mutahhari M (1997b). The collection of works (Volume 13). Tehran: Sadra. [Persian]
    - Sabzewari H (1990). Commentary on the poems (Volume 1). Tehran: Nab. [Persian]
    - Sadral-Din Shirazi M (1981). Deistic evidence in behavioral approaches . Tehran: University Publication Center. [Arabic]
    - Sadral-Din Shirazi M (1989). The transcendent philosophy of the four intellectual journeys (Volume 7). Qum: al-Mustafawi School. [Arabic]
    - Tabatabai MH (1995). The ultimate philosophy. Qum: Islamic Publication Institute affiliated with the Society of Seminary Teachers. [Arabic]
    - Copleston, F.C. (1993a). A History of Philosophy (Volume4), New York: Doubleday.
    - Copleston, F.C. (1993b). A History of Philosophy (Volume5), New York: Doubleday.
    - Copleston, F.C. (1993c). A History of Philosophy (Volume8), New York: Doubleday.
    - Farmarz Qharamaleki, A. (2009). Logic (Volume 1). Tehran: Payam Noor. [Persian]
    - Khansari, Mohammad. (1980a). Formal logic (Volume1). Tehran: Agah. [Persian]
    - Khansari, Mohammad. (1980b). Formal logic (Volume1). Tehran: Agah. [Persian]
    - Mirdamad MB (1995). Flames of Fire. Tehran: University of Tehran. [Arabic]
    - Muzaffar, MR. (2003). Logic, Gholamreza Fayazi's commentary, Qom: Islamic Publication Institute. [Arabic]
    - Nabavi, L (2023) The Elements of Modern Logic, Tehran: SAMT. [Persian]
    - Nabavi, L (2010) The Elements of Modern Logic and Methodology, Tarbiat Modres University Scientific Works Publishing Center. [Persian]
    - Nasiral-Din Tusi, M (1982). The basis of the adaptation, Tehran: University of Tehran. [Arabic]
    - Yazdi A (2004). Footnote of Refinement of Logic, Qom: Islamic Publication Institute. [Arabic]
  2. Copleston FC (1993a). A history of philosophy (Volume 4). New York: Bantam Doubleday Dell. [Link]
  3. Copleston FC (1993b). A history of philosophy (Volume 5). New York: Bantam Doubleday Dell. [Link]
  4. Copleston FC (1993c). A history of philosophy (Volume 8). New York: Bantam Doubleday Dell. [Link]
  5. Farmarz Qharamaleki A (2009). Logic (Volume 1). Tehran: PAYAM NOOR. [Persian] [Link]
  6. Ibn Sina HA (NDa). The treatises. Qom: Bidar. [Arabic] [Link]
  7. Khansari M (1980a). Formal logic (Volume 1). Tehran: AGAH. [Persian] [Link]
  8. Khansari M (1980b). Formal logic (Volume 2). Tehran: AGAH. [Persian] [Link]
  9. Mirdamad MB (1995). Flames of fire. Tehran: University of Tehran. [Arabic] [Link]
  10. Mutahhari M (1997a). The collection of works (Volume 6). Tehran: Sadra. [Persian] [Link]
  11. Mutahhari M (1997b). The collection of works (Volume 13). Tehran: Sadra. [Persian] [Link]
  12. Muzaffar MR (2003). Logic. Fayazi QR, Commentator. Qom: Islamic Publication Institute. [Arabic] [Link]
  13. Nabavi L (2010). The elements of modern logic and methodology. Tehran: Tarbiat Modares University Scientific Works Publishing Center. [Persian] [Link]
  14. Nabavi L (2023). The elements of modern logic. Tehran: SAMT. [Persian] [Link]
  15. Nasiral-Din Tusi M (1982). The basis of the adaptation. Tehran: University of Tehran. [Persian] [Link]
  16. Sabzewari H (1990). Commentary on the poems (Volume 1). Tehran: Nab. [Persian] [Link]
  17. Sadr Al-Din Shirazi M (1981). Deistic evidence in behavioral approaches. Tehran: University Publication Center. [Arabic] [Link]
  18. Sadr Al-Din Shirazi M (1989). The transcendent philosophy of the four intellectual journeys (Volume 7). Qom: AL-MUSTAFAWI School. [Arabic] [Link]
  19. Tabatabai MH (1995). The ultimate philosophy. Qom: Islamic Publication Institute Affiliated with the Society of Seminary Teachers. [Arabic] [Link]
  20. Yazdi A (2004). Footnote of refinement of logic. Qom: Islamic Publication Institute. [Arabic] [Link]