جایگاه هستی‎شناختی و ارزش‎شناختی توخه یا بخت در دیدگاه ارسطو

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده
مریم صمدیه
گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
10.58209/jpt.2.3.237
چکیده
مباحث ارسطو در مورد توخه یا بخت، در دو حوزه هستی‌شناختی و ارزش‌شناختی تناقض‎های آشکاری دارد. وی در حوزه هستی‌شناختی به وجود بخت به عنوان علتی بالعرض که از روی انتخابِ مبتنی بر تفکر و برای مقصودی روی می‌دهد معترف شده است. ارسطو امور حاصل از بخت را موضوع قصد و تعقل می‌داند که از عوامل دارای افعال ارادی سر می‌زنند. وی در عین حال بخت را به عنوان امری ضدقاعده، ناپایدار، دارای علل نامعین و بدون غایت معرفی کرده است. وی حتی در حوزه افعال مربوط به تخنه و سعادت انسان نیز وجود بخت را پذیرفته است؛ اما از لحاظ ارزش‌شناختی برای آن اعتبار ارزشی قایل نیست و آن را علتی بالعرض و مؤخر از طبیعت و عقل بیان نموده و حتی معتقد است که برای آن علمی وجود ندارد. علاوه بر این در حوزه افعال مربوط به سعادت انسان نیز آن را فاقد اعتبار ارزشی بیان نموده است.

کلیدواژه‌ها

  1. 1- Aristotle, (1926), Aristotle: the art of rhetoric, with an English translation by John Henry Freese, Harvard university press.
    2- Aristotle, (1944) Aristotle in 23 Volumes, Vol. 21 (politics), translated by H. Rackham. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. http://www.perseus.tufts.edu.
    3- Aristotle, (1955). Aristotle: On Sophistical Refutations. On Coming-to-be and Passing Away. Translated by Forster, E. S., Harvard University Press.
    4- Aristotle, (1981), Aristotle in 23 Volumes, Vol. 20 (Eudemian Ethics), translated by H. Rackham. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. http://www.perseus.tufts.edu.
    5- Aristotle, (1985), politics, translated by Hamid Enayat, Tehran. [Persian]
    6- Aristotle, (2004), Nicomachean Ethics, Translated and Edited by Roger Crisp, Cambridge University Press.
    7- Aristotle, (2006a), Nicomachean Ethics, translated by Mohammad Hasan Lotfi, Tehran, Tarh_e_No press. [Persian]
    8- Aristotle, (2006b), physics, translated by Mohammad Hasan Lotfi, Tehran, Tarh_e_No press. [Persian]
    9- Aristotle, (2006c), Metaphysics, translated by Mohammad Hasan Lotfi, Tehran, Tarh_e_No press. [Persian]
    10- Aristotle, (2013), the art of rhetoric, translated by, Esmail Saadat, Tehran, Hermes press. [Persian]
    11- Aristotle, Edward S. Forster, and Hugh Tredennick. (1960) The Organon: Posterior analytics;[translated] by Hugh Tredennick Topica;[translated] by ES Forster. Heinemann.
    12- Aristotle. (1933, 1989), Aristotle in 23 Volumes, Vols.17, 18, (Metaphysics), translated by Hugh Tredennick. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. http://www.perseus.tufts.edu.
    13- Cardullo, L. (2014), "Il concetto di fortuna (τυχη ed ευτυχια) in Aristotele." Spazio filosofico 12 pp: 541-554.
    14- Freeman, Kathleen, 1948, Ancilla to the Pre-Socratic Philosophers, by Herman Diels, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press.
    15- Huismann, T. (2016). Aristotle on accidental causation. Journal of the American Philosophical Association 2.4 pp: 561-575.
    16- Lennox, J. G. (1984), Aristotle on chance. pp: 52-60.
    17- Samadieh, Maryam and Majid Mollayousefi (2017), Aristotle and Phronesis (practical wisdom), Journal of Ayeneh Marefat, No 53, pp 1-24. [Persian]
    18- Tabaczek, M. (2013), Aristotle's Concept of Chance: Accidents, Cause, Necessity, and Determinism. By John Dudley. American Catholic Philosophical, Quarterly 87.4 pp: 779-781.
    19- Pritzl, K. (1983) Aristotle and Happiness after Death: Nicomachean Ethics 1. 10-11.Classical Philology 78.2: pp 101-111.‌
    20- DuBois, E. C. (2014) Does Happiness Die With Us? An Aristotelian Examination of the Fort.‌ Journal of Philosophy of Life Vol.4, No.1 (January 2014):28-37
  2. Aristotle (1926). Aristotle: The art of rhetoric. Freese JH, translator. Cambridge, MA: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-art_rhetoric.1926]
  3. Aristotle (1955). Aristotle: On sophistical refutations/On coming-to-be and passing away/On the cosmos. Forster ES, translator. Cambridge, MA: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-sophistical_refutations.1955]
  4. Aristotle (1981). Aristotle: In 23 volumes (Volume 20; Eudemian Ethics). Rackham H, translator. Cambridge, MA: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.1093/oseo/instance.00264018]
  5. Aristotle (1985). Politics. Enayat H, translator. Tehran: Sepehr. [Persian] [Link]
  6. Aristotle (2004). Nicomachean Ethics. Crisp R, translator. Cambridge: Cambridge University Press. [Link]
  7. Aristotle (2006a). Nicomachean Ethics. Lotfi MH, translator. Tehran: Tarh-e No. [Persian] [Link] [DOI:10.1093/oseo/instance.00258591]
  8. Aristotle (2006b). Physics. Lotfi MH, translator. Tehran: Tarh-e No. [Persian] [Link]
  9. Aristotle (2006c). Metaphysics, Lotfi MH, translator. Tehran: Tarh-e No. [Persian] [Link]
  10. Aristotle (2013). The art of rhetoric. Saadat E, translator. Tehran: Hermes. [Persian] [Link]
  11. Cardullo L (2014). The concept of luck (τυχη ed ευτυχια) in Aristotele. Spazio Filosofico. 12:541-554. [Link]
  12. DuBois EC (2014). Does happiness die with us?; An Aristotelian examination of the fort. Journal of Philosophy of Life. 4(1):28-37. [Link]
  13. Freeman K (1948). Ancilla to the pre-socratic philosophers. Cambridge, MA: Harvard University Press. [Link]
  14. Huismann T (2016). Aristotle on accidental causation. Journal of the American Philosophical Association 2(4):561-575. [Link] [DOI:10.1017/apa.2016.33]
  15. Lennox JG (1984). Aristotle on chance. Archiv Fur Geschichte Der Philosophie. 66(1):52-60. [Link] [DOI:10.1515/agph.1984.66.1.52]
  16. Pritzl K (1983). Aristotle and happiness after death: Nicomachean ethics 1.10-11. Classical Philology. 78(2):101-111. [Link] [DOI:10.1086/366765]
  17. Samadieh M, Mollayousefi M (2017). Aristotle and Phronesis (practical wisdom). Ayeneh Marefat. 17(4):1-24. [Persian] [Link]
  18. Tabaczek OM (2013). Aristotle's concept of chance: Accidents, cause, necessity, and determinism; By John Dudley. American Catholic Philosophical Quarterly. 87(4):779-781. [Link] [DOI:10.5840/acpq201387456]