مشکلات کثرت‌گرایی دینی با رویکرد نتیجه‌گرایانه

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده
گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
چکیده
کثرت‌گرایی دینی جایگزین مناسبی برای دو رویکرد انحصارگرایی و شمول‌گرایی دینی است. اما این رویکرد به لحاظ مبانی، اصول و به ویژه نتایج آن ناپذیرفتنی است. از دلایل مهم برای عدم پذیرش کثرت‌گرایی دینی، می‌توان به نادیده‌گرفتن واقعیت‌های ادیان مختلف؛ عدم توجه به تفاوت‌های مهم درون سنت‌های دینی؛ عبث‌شدن پرسش از مساله حقانیت دینی؛ نسبیت معرفتی و بی‌معنایی حقیقت‌جویی دینی؛ بی‌معنایی وحی و لغو فلسفه نبوت؛ بیهوده‌شدن تفاوت دینداری مقلدانه و محققانه؛ بی‌ارزش‌شدن دینداری و اعتقادات دینی؛ نقض در صفات الهی و توهین به منزلت الهی خدا؛ رشد اباحی‌گری دینی؛ و از بین رفتن هویت دینی مومنان اشاره کرد. پیشنهاد این پژوهش، تامل درباره رویکرد تشکیکی به مساله حقانیت و نجات است؛ به این معنی که دو موهبت حقانیت و نجات به درجات مختلف تشکیک طولی و سلسله مراتبی در همه ادیان وجود دارد؛ اگرچه رستگاری نهایی به تلاش و تقلای خود مومنان وابسته است.

کلیدواژه‌ها


  1. - قرآن کریم
    - اکبری، رضا (1384)، نظریه کثرت‌گرایانه جان هیک در بوته نقد، قبسات، سال دهم، پاییز 1384.
    - آنترمن، آلن (1385)، باورها و آئین‌های یهودی، ترجمه رضا زرین، قم، مرکز مطالعات ادیان و مذاهب.
    - پراودفورت، وین (1393)، تجربه دینی، ترجمه عباس یزدانی، تهران، انتشارات طه.
    - ریچاردز، گلین (1384). رویکردهای مختلف به پلورالیزم دینی. ترجمه رضا گندمی نصر آبادی و احمدرضا مفتاح. قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب.
    - سروش، عبدالکریم (1380)، صراط‌های مستقیم، تهران، موسسه فرهنگی صراط.
    - مک‌گراث، آلیستر (1392)، درسنامه الهیات مسیحی، ترجمه محمد رضا بیات و همکاران، ج2، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
    - وودهد، لیندا (1396)، ادیان در دنیای مدرن، ترجمه حمید رضانیا و عبدالله غلامرضا کاشی، قم، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب.
    - ویور، مری جو (1381)، درآمدی به مسیحیت، ترجمه حسن قنبری، قم، مرکز مطالعات ادیان و مذاهب.
    - هیک، جان (1386)، مباحث پلورالیسم دینی، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران، نشر علم.
    - هینلز، جان ر (1378)، راهنمای ادیان زنده، ترجمه عبدالرحیم گواهی، قم، بوستان کتاب.