ارتباط هیجان حیرت با منشاء و آغاز اندیشه فلسفی و هیجان تعجب با تفکر ابداکتیو هدف اصلی مقاله است. باور مشهور افلاطونی اظهار میکند که تجربه حیرت، منشاء فلسفه است. برای نقد این باور استدلال میکنیم، دانش تبیینی و عادیسازی که در جامعه منتشر است توأم با هستیشناختی طبیعتگرا، امر محیرالعقول را عقیم و از لحاظ تأثیرات فکری منتهی به فلسفه، ناکارآمد کرده است. در مقابل، استدلال میکنیم که منشاء اندیشه فلسفی در خلقوخوی ذهنی تعمق فکری و دروننگری همراه با آموزه معرفتی تشکیک و کاوش در دانش و باورهای موجود قرار دارد. ابداکشن در چند دهه اخیر موضوع پژوهش در شاخههای مختلف بوده است. تلاش میشود تا بررسی نوینی از استنباط ابداکتیو و ابداکشن ذهنی ارائه دهیم. استدلال میکنیم که هیجان تعجب و امر تعجبآور، منشاء و محرک ابداکشن است. این قابلیت بسیار کارآمد ذهن بر حسب توانایی برآورد ذهنی احتمال و انتظار شهودی توضیح داده شود. در خاتمه به برخی مغالطات فکری ناشی از استدلال ابداکتیو میپردازیم.
- Bluck, R. S. (Ed.). (2011). Plato's Meno. Cambridge: Cambridge University Press.
- Bollert, D. W. (2010). The Wonder of Humanity in Plato’s Dialogues. Kritike, 4(1), 174-198.
- Cassirer, E. (1955). The philosophy of symbolic forms: Volume 2: Mythical thoughs. Yale Univeristy Press.
- Chajewska, U., Halpern, J. Y. (1997). Defining explanation in probabilistic systems, in: Proceedings of the 13th conference on uncertainty in AI, 62-71.
- Deckard, M. F., & Losonczi, P. (Eds.). (2010). Philosophy Begins in Wonder: An Introduction to Early Modern Philosophy, Theology, and Science. Wipf and Stock Publishers.
- Descartes, R. (1954). Rules for the direction of the mind, tr. E. Anscombe, P.T. Geach.
- Descartes, R. (1989) Passions of the Soul. Hacket Publishing.
- Fisher, P. (1998). Wonder, the Rainbow and the Aesthetics of Rare Experiences. Cambridge, MA: Harvard University Press.
- Glass, D. H. (2021). Competing hypotheses and abductive inference. Annals of Mathematics and Artificial Intelligence, 89(1), 161-178.
- Josephson, J. R., Josephson, S. G. (Eds.). (1996). Abductive inference: Computation, philosophy, technology. Cambridge: Cambridge University Press.
- Kakas, A. C., Kowalski, R. A., Toni, F. (1992). Abductive logic programming. Journal of logic and computation, 2(6), 719-770.
- Lipton, P. (2004) Inference to the Best Explanation (2nd ed.). London: Routledge.
- Lombrozo, T. (2012). Explanation and abductive inference. The Oxford Handbook of Thinking and Reasoning.
- Meyer, S. B., Lunnay, B. (2013). The application of abductive and retroductive inference for the design and analysis of theory-driven sociological research. Sociological research online, 18(1), 86-96.
- Pierce, C. S. (1931) Collected papers, Eds: C. Hartshorn and P. Weiss. Cambridge, MA: Harvard University Press.
- Plato's Theaetetus (1986) Part I of The Being of the Beautiful, trans. by Seth Benardete. Chicago: The University of Chicago Press.
- Poole, D. (1993). Probabilistic Horn abduction and Bayesian networks. Artificial intelligence, 64(1), 81-129.
- Sachs, J. (2002). Aristotle's metaphysics. Green Lion Press.
- Sternberg, R. J., Sternberg, K., Mio, J. (2012). Cognitive psychology. Cengage Learning Press.
اندیشه فلسفی