دکارت در تبیین فلسفیِ خطاهای ما، علت را به محدودبودن فاهمه و نامحدودبودن اراده و حکمکردن ذهن ما بر اساس اراده آزاد و نامحدودش درباره اموری که فاهمه به طور واضح و متمایز درنیافته است میداند. او برای این مطالب استدلالهای فلسفی را پیش میکشد که در این مقاله درنظر است چند اشکال فلسفی به تبیینهای وی نشان داده شود. مهمترین اشکال آن است که استدلال دکارت مبنیبر نامحدودبودن اراده، یعنی بساطت اراده، از جهتی میتواند بر نامحدودبودن فاهمه نیز صدق کند. استدلال او بر محدودبودن فاهمه چون از جهت متعلقات فاهمه است بر متعلقات اراده نیز میتواند دلالت کند و در نتیجه، از این جهت اراده نیز محدود است. اشکال دیگر استنتاج نامحدودبودن اراده به خاطر بساطت آن است در حالی که دکارت دلیلی ارایه نکرده است که نشان دهد از بساطت یک امر، بینهایتبودن آن نتیجه میشود؛ این در حالی است که دلایل فلسفی نشان میدهد که از بساطت اراده فعلیت محض آن و در نتیجه، مجردبودن آن نتیجه می شود، نه نامحدودبودن آن. بدین ترتیب، تبیین دکارت از خطا و خاستگاه آن، چندان موجه به نظر نمیرسد.
Clarke, Desmond M. (2003) Descartes’s Theory of Mind, Oxford University Press Inc., New York.
Descartes, Rene (1983) Principles of Philosophy, trans. V. R. Miller and R.P. Miller. Dordrecht: Reidel. A complete translation of the Principles.
Descartes, Rene (1984–91) Philosophical Writings of Descartes, 3 vols., trans. John Cottingham, Robert Stoothoff, Dugald Murdoch, and Anthony Kenny. Cambridge: Cambridge University Press.
Descartes, Rene (1990) (a) Meditations on The First Philosophy, Translated by Ahmad Ahmadi, Academic Publication Center, Tehran. ]Persian[
Descartes, Rene (1990) (b) Meditations on First Philosophy = Meditationes de prima philosophia, trans. George Heffernan. Notre Dame: University of Notre Dame Press.
Descartes, Rene (1997) "Principles of Philosophy" in Descartes Philosophy, Manouchehr Sanei Dareh Bidi, Al-Huda International Publications, Tehran ]Persian[
Descartes, Rene (2008) Meditations on First Philosophy: With Selections from the Objections and Replies, trans. Michael Moriarty. Oxford: Oxford University Press.
Gaukroger, Stephen (2003) Descartes' System of Natural Philosophy, Cambridge Unuversity press, Cambridge.
Hatfield, Gary (2003) Descartes and Meditations, Routledge, London.
Hatfield, Gary, (2018) "René Descartes", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2018 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL = <https://plato.stanford.edu/archives/sum2018/entries/descartes/>.
Mulla Sadra, Sadr al-Din Muhammad Shirazi (1989) Al-Hikma al-Mutaliyah fi al-Asfar al-'Aqlih al-Arabaa, Mostafavi Publications: Qom. ]Persian[
Saneei Dareh Bidi (1997) Descartes Philosophy, Al-Huda International Insharat, Tehran. ]Persian[
Schouls, Peter (2000) "From sparks of truth to the glow of possibility", in Descartes' Natural Philosophy, eds. Stephen Gaukroger, John Schuster, John Sutton; Routledge USA and Canada.
Wee, Cecilia (2006) Material Falsity and Error in Descartes' Meditations. London: Routledge.
اندیشه فلسفی