پوچی زندگی و خودکشی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده
محمدمهدی فلاح
گروه فلسفه، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
10.58209/jpt.1.1.19
چکیده
این مقاله درصدد طرح مدعایی برخلاف تلقی رایج درباب نسبت پوچی زندگی و خودکشی است. در تلقی رایج، گفته می‌شود که «شخص خودکشی می‌کند، اگر و تنها اگر زندگی‌اش پوچ شده باشد.» به دو نحو می‌توان علیه این گزاره اقامه دعوا کرد: به‌نحو پیشینی و به‌نحو پسینی. در مورد اول، به‌منظور تحلیل این گزاره لازم است تلقی صحیحی درباب مفاهیم «پوچی زندگی» و «خودکشی» به‌دست دهیم. پس از روشن‌سازی مولفه‌های اصلی گزاره، درباب نسبت مفهومی میان آن دو سخن خواهیم گفت. در مسیر دوم می‌توان به دو گونه مصداق برای ابطال این گزاره توسل جست: اولاً، با نشان‌دادن خودکشی‌های افرادی که زندگی بامعنا دارند و ثانیاً، با تمرکز روی زندگی‌های پوچی که منجر به خودکشی نشده‌اند. پس از ابطال پیشینی و پسینی گزاره فوق، می‌توان به‌دنبال نسبت‌های جدیدی درباب پوچی زندگی و خودکشی رفت. هدف از جستجو برای یافتن نسبت‌های بدیل، ابتدا دقت در موضعی است که امروزه درباب مرگ وجود دارد و در ادامه، تلاش به‌منظور توجیه زندگی برخلاف تلقی‌های رایج از معناداری زندگی است. در این مقاله صرفاً با استناد به اندیشه‌های متفکران غربی-مسیحی به تناقض درونی ادعای فوق خواهیم پرداخت و نشان خواهیم داد که خودکشی برخلاف تلقی اول آن گونه که گمان می‌رود، لزوماً متکی به تحلیلی عمیق از زندگی نیست.

کلیدواژه‌ها

  1. - Beckett, Samuel (1389SH). Waiting for Godot, trans. Aliakbar Alizadeh, Tehran: Bidqol & Makan.
    - Camus, Albert (1374SH). The Rebel, trans. Mahbud Iranitalab, Tehran: Qatreh [Persian].
    - Camus, Albert (1392SH). The Myth of Sisyphus, trans. Mahmoud Soltanieh, Tehran: Jami [Persian].
    - Cholbi, Michael (2017), "Suicide", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2017 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL = <https://plato.stanford.edu/archives/fall2017/entries/suicide/>.
    - Craig, William Lane (2008), Reasonable Faith; Christian Truth and Apologetics (3rd edit), Wheaton: Crossway Books.
    - Durkheim, Emile (2005). Suicide: A study in sociology, trans. John A. Spaulding & George Simpson, New York: Routledge.
    - Edwards, Paul (2017). "The Meaning and Value of Life", in: The Meaning of Life: A Reader. (4th Edition). Edit. Klemke, E. D. & Cahn, Steven, New York: Oxford University Press. pp. 108-127.
    - Ionesco, Eugène (1378SH). Rhinoceros, trans. Jalal Al-Ahmad, Tehran: Majid [Persian].
    - Kierkegaard, Søren (1388SH), The Sickness Unto Death, trans. Roya Monajjem, Tehran: Porsesh [Persian].
    - Metz, Thaddeus (1395SH). “Meaning of Life”, trans. Hedayat Alavitabar, in: Pursing Reason and Freedom: Memorial of Ezzatollah Fowladvand, Tehran: Minoyeh Khera. pp. 355-391 [Persian].
    - Moran, Pierre (1365SH). Suicide; Reason, Causes, Treatment, trans. Maziar Sahand, Tehran: Rasam [Persian].
    - Nietzsche, Friedrich (1390SH). Beyond Good and Evil, trans. Daryoush Ashori, Tehran: Kharazmi [Persian].
    - Nietzsche, Friedrich (1968). The Will to Power, trans. Walter Kaufmann & R. J. Hollingdale, New York: Vintage Books,
    - Sartre, Jean-Paul (1962). Literature and Philosophical Essays, trans. Annette Michelson, New York: Collier Books.
    - Schopenhauer, Arthur (1969). The World as Will and Representation (Vol. 1), Trans. E. F. J. Payne, New York: Dover Publications.
    - Shakespeare, William (1389SH). Macbeth, trans. Daryoush Ashouri, Tehran: Aqah [Persian].
    - Tolstoy, Leo (1386SH). A Confession, trans. Saeeid Firozabadi, Tehran: Jami [Persian].
    - Woolf, Virginia (1362SH). Mrs Dalloway, trans. Parviz Daryoush, Tehran: Ravaq [Persian].
    - Young, Julian (1396SH). The Death of God and the Meaning of Life, trans. Behnam Khodapanh, Tehran: Hekmat [Persian].
  2. Avani GR, Entekhabi N, Eilkhani M, Behfar M, Jafari M, Jalalipour HR, et al. (2016). Pursing reason and freedom: Memorial of Ezzatollah Fowladvand. Tehran: Minoyeh Kherad. pp. 355-391. [Persian] [Link]
  3. Beckett S (2010). Waiting for Godot. Alizadeh A, translator. Tehran: Bidqol. [Persian] [Link] [DOI:10.5040/9780571293216.00000008]
  4. Camus A (1995). L'homme r'evolte‬. Iranitalab M, translator. Tehran: Qatreh. [Persian] [Link]
  5. Camus A (2013). The myth of Sisyphus. Soltanieh M, translator. Tehran: Jami. [Persian] [Link]
  6. Cholbi M (2017). Suicide. Stanford Encyclopedia of Philosophy Archive. [Link]
  7. Craig WL (2008). Reasonable faith: Christian truth and apologetics. 3rd edition. Wheaton: Crossway Books. [Link]
  8. Durkheim E (2005). Suicide: A study in sociology. Abingdon: Routledge. [Link] [DOI:10.4324/9780203994320]
  9. Edwards P (2017). The meaning and value of life. In: Klemke ED, Cahn S, editors. The meaning of life. 4th Edition. New York: Oxford University Press. p. 108-127. [Link]
  10. Ionesco E (2017). Rhinoceros. Al-Ahmad J, translator. Tehran: Majid [Persian]. [Link]
  11. Kierkegaard S (2009). Krankenheit zum tot ubersetzung. Monajjem R, translator. Tehran: Porsesh. [Persian] [Link]
  12. Moran P (1986). Le Suicide. Sahand M, translator. Tehran: Rasam. [Persian] [Link]
  13. Nietzsche F (2011). ‭Jenseits von Gut und bose: Vorspiel einer philosophie der zukunft, 1970. Firoozabadi S, translator. Tehran: Ja'mi. [Persian]‬ [Link]
  14. Nietzsche F, Kaufmann WN, Hollingdale RJ (1968). The will to power. Kaufmann WN, Hollingdale RJ, translators. New York: Vintage. [Link]
  15. Sartre JP (1962). Literature and philosophical essays. Michelson A, translator. New York: Collier Books. [Link]
  16. Schopenhauer A (1969). The world as will and representation. 1st Volume. Payne EFJ, translator. New York: Dover Publications. [Link]
  17. Shakespeare W (2010). Macbeth. Ashouri D, translator. Tehran: Agah. [Persian] [Link]
  18. Tolstoy LN (2007). My confession. Firozabadi S, translator. Tehran: Jami. [Persian] [Link]
  19. Woolf V (1983). Mrs Dalloway. Daryoush P, translator. Tehran: Ravaq. [Persian] [Link]
  20. Young J (2017). The death of god and the meaning of life. Khodapanh B, translator. Tehran: Hekmat. [Persian] [Link]